اختلاف هم غيرمنطقى به نظر مىرسد . سالها بعد از ترك دبيرستان و ضمن مطالعه به اين مطلب برخورديم كه پيدايش فرقهء شيعه از ابتكارات فكر ايرانى و به خاطر حفظ استقلال ملى و شعائر باستانى او بوده است . از آن جهت كه امام حسين عليه السلام دختر آخرين پادشاه ايرانى را به زنى اختيار كرده بودند ، فرزند ايشان و سپس فرزندانشان از شاهزادگان و منسوب به سلسله‌هاى باعظمت ايرانى شمرده شده ، به اين ترتيب دوام حكومت ايرانى و شعائر و افتخارات او تأمين شده است و از آن به بعد كلمهء « سيّد » هم كه به اولاد ائمه اطلاق مىشد در واقع جانشين كلمهء « شاهزاده » گشته است « 1 » ماهيت و اهميت اين ابتكار فكر و عاطفهء ايرانى كه براى حفظ « مليت » او صورت گرفته ، با مطالعهء بيشترى در مذهب قديم ايران يعنى دين زردشتى و آداب و رسوم و سنتى كه از آن دين وارد رشتهء شيعهء دين اسلام شده ، بهتر معلوم گشته و رابطهء فرقهء شيعه با تاريخ باستان ايران و همين‌طور دورهء فعلى حيات ما روشن مىشود ، يعنى درك مىكنيم كه چطور بعضى عقايد و سنن ايران باستان از طريق مذهب شيعه براى ما حفظ شده است . » كنت گوبينو در كتابى كه در حدود صد سال پيش به نام « فلسفه و اديان در آسياى مركزى » منتشر كرده ، عقايد قديمى ايرانيان را دربارهء جنبهء آسمانى و الهى داشتن سلاطين ساسانى ريشهء اصلى عقايد شيعه در باب امامت و عصمت و طهارت ائمهء اطهار عليهم السلام دانسته است و ازدواج امام حسين عليه السلام را با شهربانو عامل سرايت آن عقيدهء ايرانى در انديشهء شيعه به شمار آورده است . ادوارد براون نيز نظريهء گوبينو را تأييد مىكند . وى مىگويد : « نگارنده معتقد است كه حق با گوبينو بوده است ، آنجا كه مىگويد ايرانيان سلطنت را حق آسمانى يا موهبت الهى مىدانستند كه در دودمان ساسانى به وديعه قرار گرفته بود ، و اين عقيده تأثير عظيمى در سراسر تاريخ ادوار بعدى ايران داشته است . على الخصوص علاقهء شديد ايرانيان به مذهب

--> ( 1 ) نويسنده در پاورقى ، اين رباعى را به تناسب ذكر مىكند : بشكست عمر پشت هژبران عجم را * بر باد فنا داد رگ و ريشهء جم را اين عربده بر غصب خلافت ز على نيست * با آل عمر كينه قديم است عجم را